Nghiên cứu nhãn khoa: hơn 60% ca chấn thương mắt khi đánh cầu lông đôi do đồng đội

Ở sân phong trào, đánh đôi là cách chơi quen thuộc nhất. Thế nhưng dữ liệu nhãn khoa cho thấy đây cũng là bối cảnh xảy ra nhiều ca tổn thương mắt nặng, và thủ phạm thường đứng cùng phía lưới với nạn nhân.

Ba nghiên cứu, cùng một xu hướng

Năm 2020, British Journal of Sports Medicine đăng công trình phân tích 85 ca chấn thương mắt liên quan cầu lông ở Trung Quốc. Các con số chính:

• 73 ca phát sinh trong lúc chơi đôi.
• 52 người, tương đương 61,2%, bị đồng đội làm bị thương; 31 người trúng đòn từ đối thủ.
• Quả cầu gây ra 60 ca, cây vợt gây ra 25 ca.
• Tổn thương ghi nhận gồm 58 ca xuất huyết tiền phòng, 36 ca tăng nhãn áp thứ phát, 23 ca bán lệch thủy tinh thể và 2 ca bong võng mạc.

Trong số nạn nhân có dữ liệu về tập luyện, khoảng 70% chưa từng học cầu lông bài bản. Với người gây tai nạn, con số lên tới 82%.

Ba năm sau, nhóm bác sĩ của Bệnh viện Mắt - Tai Mũi Họng, Đại học Phúc Đán (Thượng Hải), đưa ra kết luận gần giống trên tạp chí BMC Ophthalmology. Khảo sát 102 người bệnh, họ thấy 63 trường hợp (61,8%) do bạn cùng đội gây ra, 37 trường hợp do đối thủ. Có 75 người (73,5%) phải mổ, 9 ca bị tổn thương nhãn cầu hở.

Gần đây nhất, ngày 16-10-2026, tạp chí Injury công bố dữ liệu từ 486 bệnh nhân Ấn Độ. Tỉ lệ chấn thương nhãn cầu kín chiếm 97,33%. Đáng lưu ý, không một ai trong nhóm này dùng kính bảo hộ.

Từ năm 2012, BMJ Case Reports đã mô tả hai ca ở Ấn Độ: bệnh nhân nam 55 tuổi và bệnh nhân nữ 21 tuổi. Cả hai đứng lưới, ngoái lại nhìn người phía sau đúng khoảnh khắc người đó đập cầu. Một năm sau điều trị, mắt bị thương của họ chỉ còn thị lực dưới mức 3/60, mức mà y khoa xếp vào diện mù. Nhóm tác giả, do bác sĩ Rekha Khandelwal đứng đầu, cảnh báo quả cầu hoàn toàn có thể đe dọa khả năng nhìn.

Giới chuyên môn lưu ý các số liệu trên chỉ phản ánh người bệnh đã tới viện, không đại diện cho mọi người chơi.

Vì sao quả cầu gây hại

Phần đế cầu cứng, đường kính chừng 2-3cm, gần bằng nhãn cầu. Khi trúng thẳng, nó lọt qua vùng mà xương hốc mắt không che được. Một công trình cơ sinh học năm 2024 cho biết cú đánh nhanh có thể dồn lực lớn lên mắt. Trong đánh đôi, hai người đứng sát nhau, người ở phía trước gần như không có thời gian phản ứng.

Cách phòng tránh

• Đeo kính thể thao chịu va đập, tròng polycarbonate. Viện Nhãn khoa Mỹ (AAO) khuyến cáo không dùng kính cận thay thế, vì kính vỡ còn khiến vết thương nặng thêm.
• Phân chia rõ vùng phụ trách, chủ động báo cầu, không để cả hai cùng vung vợt về một chỗ.
• Người đứng lưới không ngoái ra sau khi đồng đội chuẩn bị ra đòn.
• Trúng cầu hoặc vợt vào mắt thì nghỉ ngay. Nếu đau, mờ mắt, cần đến bác sĩ mắt càng sớm càng tốt; tránh chà xát hay ấn lên mắt.